علی کریمی: کریمیای که نفهمیدمش
«علی کریمی» -- که فامیلیاش با فامیلیِ من یکیست -- برای من یکی از ناشناختهترین انسانهاییست که خود را ایرانی میداند. نه اینکه همهی ایرانیان را بشناسم، امّا بین همهی ایرانیانی که اسمشان را شنیدهام، او از ناشناختهترینهاست. از آنجا که زیاد اهل فوتبال نیستم و بازیهای ملّی را هم تماشا نمیکنم، تبعاً سابقهی فوتبالیِ او برای من اهمیّتی ندارد. امّا فعالیتهای اجتماعی و سیاسیای که انجام میدهد، هر روزه برایم عجیبتر میشوند.
علی کریمی که یک فوتبالیست است و علیالظاهر دستی در سیاست نداشته است، مانند هزاران اکانت دیگر در توییتر (اکس) حرفهایی گاهی هجوآلود، گاهی جدّی و گاهی هم شخصی دربارهی چیزی که سیاست مینامد میزند. حرفهای او -- مانند بسیاری از حرفهایی که خود من هم میزنم -- هیچ وجه تمایزی نسبت به حرفهای دیگران ندارد؛ شاید بهتر است بگوییم که حرفهایش تکرار مکرّراتیست که هر لحظه ممکن است در خیابان بشنویم. هیچ ایجاز ادبی، تحلیلِ نوآورانه یا نکتهی جدیدی در حرفهای سیاسی و اجتماعی او نمیتوان یافت، مثلاً این توییت او -- که صداوسیما نیز در برنامهی زردِ «پاورقی» پخشش کرده -- را ببینید:
«جهت یاد آوری؛
گاهی شرافت تنها چیزیست که از انسان باقی میماند!
نه برای نجات،
نه برای قهرمان شدن،
برای اینکه انسان،
انسان بماند...
#شرف
#انسان_باشیم »
اینحرفها و جملات -- درعینِ اینکه کمی ادبیاند -- هیچ نکتهی جدیدی را یادآوری نمیکنند و هیچچیز به خواننده اضافه نمیکنند. یکسری حرفهای کلّیِ بیسروته که برای خواندن و رد شدن ساخته شدهاند. اگر علی کریمی میگفت: «قبل از خواب، چراغها را خاموش کنید.» قطعبالیقین حرفش معنیِ بیشتری میداد!
چیزی که برایم شگفتآور است، طرفداران بسیاریست که افرادی مانند علی کریمی در توییتر دارند. افراد بسیاری مانند مریدان یک پیر یا شیخ، دنبالهروی او و شنوندهی حرفهایشاند. حرفهایی بیهویّت، بیتاریخ و بیشکل که یک انسان بیسواد مانند من هم میتواند آنها را بگوید و در معرض عموم بگذارد. انگار این حرفها توسّط یک هوش مصنوعی زده شدهاند چرا که هیچ تاریخچهای از گویندهیشان را به ما نشان نمیدهند. مواضعی که علی کریمی میگیرد، هیچکدام مشخّص و مبرهن نیست. حرفهایش پر از دعا و نفرین و پرخاش است. اثری از تحلیل یا نشان دادن زوایایی بینظیر از مسئله در آنها دیده نمیشود، با این حال بهگونهای توییتهایش لایک و کامنت و ریتوییت میگیرند که انگار مسئلهای کمنظیر را مطرح یا بازنشر کرده است. در حقیقت طرفداران علی کریمی -- بهاحتمال بسیار زیاد -- تنها بهدنبال تأیید حرفها و اعتقادات قبلی خودند، چرا که حرفهای او چیزی را بهچالش نمیکشند، یا دیدگاهی هنری از مسائل را بهمیان نمیگذارند. درنهایت گفتههای «علی کریمی» بسیار بیتاریخ و بیزمان و بیمکاناند -- با اینکه درظاهر بسیار مرتبط با مسائل روزند!