روشن‌فکری ایرانی

بارها گفته‌ام و بار دگر می‌گویم: هیچ انسانی به‌ازای کلمه‌ی «روشن‌فکر ایرانی» وجود ندارد و این کلمه از اساس توهّم بی‌بدیل امثال عبدالکریمی‌ست. روشن‌فکر یعنی کسی که به‌شکل دیگری می‌اندیشد، کسی در این مرز و بوم خارج از نظم موجود نمی‌اندیشد، چه رسد که بخواهد روشن‌فکر هم بشود. از «روشن‌فکران»ی که مورد توجه امثال عبدالکریمی هستند، ضداندیشه‌تر پیدا کردید، نامش را برای من هم بگویید!

هوش مصنوعی و کوپرنیک

فرض کنید که به‌شکلی جادویی و غیرممکن هوش مصنوعی در زمان نیکولاس کوپرنیک وجود داشت. کوپرنیک می‌گفت: «زمین به دور خورشید می‌چرخد.» کلیساییان سریعاً به مدل‌های زبانی‌ای که بر اساس دانش روز آموزش دیده بودند رجوع کرده و می‌پرسیدند: «آیا زمین به دور خورشید می‌چرخد؟» هوش مصنوعی هم پاسخ می‌داد: «بر اساس اجماع علمی، شواهد رصدی و متون مقدس، فرضیه خورشیدمرکزی کوپرنیک فاقد اعتبار آماری و تجربی است.»

شاید بگویید که این حرف من اشتباه است، اما یک‌بار به عملکرد هوش مصنوعی گراک (Grok) در اکس (X) بنگرید؛ انگار که فکت‌ها، آمارها، عددها و گزارش‌هایی که گذشتگان جمع‌آوری کرده‌اند مثل «علم رجال»ی درآمده که می‌توان از آن برای صحیح دانستن هر روایتی استفاده کرد، انگار که گذشتگان همیشه راست گفته‌اند و ما می‌توانیم برای تأیید پیشفرض‌های خود از حرف‌های آنان -- در قالب پاسخ هوش مصنوعی -- استفاده کنیم. اختلاف نظرها، مناقشات نظریه‌پردازان و فیلسوفان و کاوش‌های پژوهشی همگی جای خود را به الگوریتمی می‌دهند که باید غرایز اولیه‌ی ما را برای دوست داشته شدن، عشق ورزیدن، هیجان و... ارضاء کند!

arrow_upward